مساحت قطعهها تقسیم بر مساحت ورق، همیشه کمتر از تعداد برگی است که باید سفارش بدهید. برای آشپزخانهی ششیونیتی که آکسگو کامل حساب کرده، مجموع قطعهها ۲۰٫۷۲ متر مربع است. تقسیم بر ورق ۳۶۶۰ در ۱۸۳۰ میلیمتر میشود ۳٫۱ برگ، یعنی چهار برگ. نقشهی برش واقعی همان پروژه شش برگ میخواهد. دو برگ اختلاف، و هیچکدام از آن دو برگ اتفاقی نیست: ضخامت تیغهی اره، لبهبری ورق، قفل جهت رگه و ورقی که هر جنس با آن فروخته میشود. هر چهار علت را میشود روی کاغذ کنترل کرد و همین کار را در ادامه میکنیم.
این مقاله دربارهی اندازهی هر قطعه نیست؛ از لیست قطعات آماده شروع میکند و میرود تا برگ ورق. اگر هنوز لیست قطعات ندارید، اول آن را در بیاورید و بعد برگردید. برای نمای کلی مراحل ساخت هم راهنمای طراحی و ساخت کابینت جای درستی برای شروع است.
آشپزخانهی نمونه: از لیست قطعات تا برگ ورق
پروژهی مرجع این مقاله شش یونیت دارد: زمینی دربدار ۸۰۰، زمینی تمامکشو ۸۰۰، زیر سینک ۸۰۰، دیواری ۸۰۰، دیواری ۶۰۰ و قدی ۶۰۰. خروجی موتور آکسگو روی این پروژه ۷۱ تکه در ۳۱ اندازهی متفاوت است، جمعاً ۲۰٫۷۲ متر مربع و ۲۱۰٫۵ کیلوگرم. حالا ببینید همان ۲۰٫۷۲ متر مربع روی چه برگهایی مینشیند.
| گروه جنس | اندازهی ورق (میلیمتر) | مساحت هر برگ | تعداد برگ در نقشه | مساحت خریداریشده | مساحت قطعههای همین گروه | دورریز |
|---|---|---|---|---|---|---|
| ملامینه ۱۶ (بدنه، کف، کلاف، طبقه، پاخور) | ۳۶۶۰ × ۱۸۳۰ | ۶٫۷۰ | ۳ | ۲۰٫۱۰ | ۱۱٫۸۸ | ۴۰٫۹٪ |
| هایگلاس ۱۸ (درب و درب کشو) | ۲۸۰۰ × ۱۲۲۰ | ۳٫۴۲ | ۲ | ۶٫۸۴ | ۳٫۹۵ | ۴۲٫۲٪ |
| اچدیاف ۳ (پشتبند و کف کشو) | ۳۶۶۰ × ۱۸۳۰ | ۶٫۷۰ | ۱ | ۶٫۷۰ | ۴٫۸۹ | ۲۷٫۰٪ |
| جمع | — | — | ۶ | ۳۳٫۶۴ | ۲۰٫۷۲ | ۳۸٫۴٪ |
مساحتها به متر مربع است. ستون «مساحت خریداریشده» تعداد برگ ضرب در مساحت هر برگ است و ستون بعدی همان منهای درصد دورریز؛ یعنی هر دو را خودتان میتوانید از روی جدول در بیاورید. جمع ستون قطعهها را بگیرید: ۱۱٫۸۸ و ۳٫۹۵ و ۴٫۸۹ میشود دقیقاً ۲۰٫۷۲، یعنی همان مجموع قطعهها. دورریز کل هم از همین دو عدد در میآید: ۳۳٫۶۴ منهای ۲۰٫۷۲ میشود ۱۲٫۹۲ متر مربع، که تقسیم بر ۳۳٫۶۴ میشود ۳۸٫۴ درصد. این حساب سادهای است که خودتان هم میتوانید روی هر نقشهای انجام بدهید و با عددی که برنامه چاپ میکند تطبیق بدهید.
چهار برگ، پنج برگ، شش برگ: سه جواب برای یک پروژه
همان پروژه، بسته به اینکه چقدر واقعیت را وارد حساب کنید، سه جواب متفاوت میدهد. هر پله یک علت دارد.
| روش شمارش | حساب | تعداد برگ | چه چیزی را نمیبیند |
|---|---|---|---|
| مساحت کل ÷ مساحت یک ورق بزرگ | ۲۰٫۷۲ ÷ ۶٫۷۰ = ۳٫۱ | ۴ | اینکه دربها روی ورق دیگری بریده میشوند |
| مساحت هر گروه ÷ ورق همان گروه | ۱٫۷۷ و ۱٫۱۵ و ۰٫۷۳ | ۵ | تیغه، لبهبری، رگه و شکل قطعهها |
| نقشهی برش آکسگو | ۳ + ۲ + ۱ | ۶ | — |
پلهی اول ساده است: هایگلاس ۱۸ با ورق ۲۸۰۰ در ۱۲۲۰ فروخته میشود، نه ۳۶۶۰ در ۱۸۳۰. تا وقتی دربها را روی ورق بدنه میچینید، عددی در میآورید که هیچ فروشندهای نمیتواند به شما بفروشد. پلهی دوم سختتر است و همهاش در گروه ملامینه اتفاق میافتد: مساحت میگوید ۱٫۷۷ برگ، یعنی دو برگ، ولی چیدمان واقعی سه برگ میخورد و ۴۰٫۹ درصد دورریز میدهد. چهار چیز این پله را میسازند.
ضخامت تیغه: ۴ میلیمتری که در هیچ مساحتی نیست
هر خط برش مقداری ورق را به خاک اره تبدیل میکند و این مقدار در مساحت هیچ قطعهای ثبت نمیشود. ضخامت تیغه در آکسگو ۴ میلیمتر است؛ این یک پیشفرض آکسگو، قابل تغییر در تنظیمات است، نه استاندارد صنعت و نه قاعدهی کارگاه. در بخش «برش» تنظیمات کارگاه عوضش میکنید.
چرا ۴ میلیمتر میتواند یک قطعه را حذف کند؟ پهنای مفید ورق هایگلاس بعد از لبهبری ۱۲۰۰ میلیمتر است. سه درب ۳۹۷ میلیمتری کنار هم میشود ۱۱۹۱ میلیمتر، بهعلاوهی دو خط برش ۴ میلیمتری بینشان، جمعاً ۱۱۹۹. یک میلیمتر باقی میماند و هر سه درب جا میشوند. حالا فرض کنید ارهی خود شما تیغهی ۵ میلیمتری دارد: همان سه درب میشود ۱۲۰۱ میلیمتر و ردیف دیگر سهتایی نیست، دوتایی است. یک میلیمتر تفاوت در یک عدد تنظیمات، یکسوم ظرفیت آن ردیف را میبرد. به همین دلیل اولین کاری که باید بکنید این است که تیغهی واقعی ارهی خودتان را اندازه بگیرید و همان را تایپ کنید.
لبهبری ورق: ۱۰ میلیمتر از هر ضلع، پیش از اولین برش
ورق خام لبههای آسیبدیده و غیرگونیا دارد، پس پیش از هر چیز دور تا دور آن کمی گرفته میشود. آکسگو ۱۰ میلیمتر از هر ضلع را کنار میگذارد؛ باز هم پیشفرض آکسگو، قابل تغییر در تنظیمات، در همان بخش «برش».
اثرش را ببینید: ورق ۳۶۶۰ در ۱۸۳۰ عملاً ۳۶۴۰ در ۱۸۱۰ میشود، یعنی از ۶٫۷۰ متر مربع به ۶٫۵۹ متر مربع میرسد؛ حدود ۰٫۱۱ متر مربع در هر برگ، پیش از آنکه یک قطعه بریده شود. ورق هایگلاس ۲۸۰۰ در ۱۲۲۰ هم به ۲۷۸۰ در ۱۲۰۰ میرسد و از ۳٫۴۲ به ۳٫۳۴ میافتد. این عدد را با ورقی که واقعاً تحویل میگیرید جور کنید: اگر لبهها سالماند کمترش کنید، اگر گوشهها ضربه خوردهاند بیشترش کنید. هر تغییری اینجا مستقیماً روی تعداد برگ مینشیند.
قفل رگه: قطعهای که اجازهی چرخیدن ندارد
یک چیدمان آزاد میتواند هر قطعه را ۹۰ درجه بچرخاند تا جای خالی پر شود. قطعهای که جهت رگه دارد این اجازه را ندارد؛ درب چرخیده در کنار درب نچرخیده، زیر نور آشپزخانه، دو رنگ دیده میشود. لیست برش آکسگو برای همین یک ستون رگه دارد و با دو علامت افقی و عمودی جهت هر قطعه را مشخص میکند، و موتور چیدمان هم جهت رگه را رعایت میکند. کلید «رعایت جهت رگه» در بخش «برش» تنظیمات است و میشود خاموشش کرد.
قاعدهی تصمیمگیری ساده است: روی ملامینهی بدنه که داخل کار میرود و دیده نمیشود، خاموش کردن این کلید واقعاً برگ کم میکند. روی درب و پنل و هر چیزی که مشتری میبیند، خاموشش نکنید. اینکه دقیقاً چند درصد دورریز اضافه میکند به خود پروژه بستگی دارد و هیچ عدد کلیای برای آن نداریم که بشود اینجا چاپ کرد؛ ولی میتوانید هر دو حالت را اجرا کنید و اختلاف تعداد برگ را برای پروژهی خودتان ببینید.
هر جنس روی ورقی که با همان اندازه فروخته میشود
آکسگو هر جنس و هر ضخامت را جداگانه میچیند، و هر گروه را روی ورقی میچیند که همان جنس با آن فروخته میشود. به همین دلیل دربهای هایگلاس در جدول بالا روی ۲۸۰۰ در ۱۲۲۰ نشستهاند و بدنهها روی ۳۶۶۰ در ۱۸۳۰. این تفکیک یک ریزهکاری نرمافزاری نیست؛ تفاوت بین سفارشی است که فروشنده میتواند بدهد و سفارشی که نمیتواند. هر برنامهای که همهی قطعهها را روی یک ورق فرضی میچیند، همینجا از واقعیت جدا میشود؛ در بهینهسازی برش آکسگو جنس و ضخامت هر گروه ورق خودش را دارد و در متریال هر پروژه هم میشود عوضش کرد.
| چیزی که حساب مساحتی نمیبیند | مقدار در آکسگو | درجهی عدد | جای تغییر |
|---|---|---|---|
| ضخامت تیغهی اره | ۴ میلیمتر | پیشفرض آکسگو | تنظیمات کارگاه، بخش «برش» |
| لبهبری هر ضلع ورق | ۱۰ میلیمتر | پیشفرض آکسگو | تنظیمات کارگاه، بخش «برش» |
| رعایت جهت رگه | کلید روشن و خاموش | گزینهی برنامه | تنظیمات کارگاه، بخش «برش» |
| اندازهی ورق هر جنس | ورق مخصوص همان جنس | جدول کد برنامه | تنظیمات کارگاه و متریال هر پروژه |
| کمترین دورریز قابل نگهداشتن | ۱۰۰ میلیمتر در هر ضلع | پیشفرض کد آکسگو | در صفحهی تنظیمات نیست |
ستون سوم را جدی بگیرید. سه ردیف اول عددهاییاند که کارگاه باید با ابزار خودش جورشان کند. ردیف آخر یک عدد ثابت در کد است و از صفحهی تنظیمات در دسترس نیست.
هر ورق امدیاف چند متر کابینت میدهد
این سؤال را دهها صفحه با یک ضریب سرانگشتی جواب میدهند. جواب درست، جمع مساحت قطعههای یک یونیت واقعی است. جدول زیر یونیت زمینی دربدار ۸۰۰ در ۷۲۰ در ۵۰۰ را قطعهبهقطعه میشمارد؛ اندازهها خروجی خود موتور روی تنظیمات پیشفرض آکسگو است و با ضخامت یا عمق دیگری جابهجا میشوند، و مساحت هر ردیف حاصلضرب دو عدد کنارش در تعداد است.
| قطعه | تعداد | اندازه (میلیمتر) | جنس | مساحت کل ردیف |
|---|---|---|---|---|
| بدنه | ۲ | ۵۰۰ × ۷۰۴ | ملامینه ۱۶ | ۰٫۷۰ |
| کف | ۱ | ۸۰۰ × ۵۰۰ | ملامینه ۱۶ | ۰٫۴۰ |
| کلاف | ۲ | ۷۶۸ × ۱۰۰ | ملامینه ۱۶ | ۰٫۱۵ |
| طبقهی متحرک | ۱ | ۷۶۶ × ۴۸۰ | ملامینه ۱۶ | ۰٫۳۷ |
| پاخور | ۱ | ۸۰۰ × ۱۴۰ | ملامینه ۱۶ | ۰٫۱۱ |
| جمع ملامینه | ۷ | — | — | ۱٫۷۴ |
| درب | ۲ | ۳۹۷ × ۷۱۶ | هایگلاس ۱۸ | ۰٫۵۷ |
| پشتبند | ۱ | ۷۸۰ × ۷۱۰ | اچدیاف ۳ | ۰٫۵۵ |
| جمع کل یونیت | ۱۰ | — | — | ۲٫۸۶ |
یک برگ ملامینه ۶٫۷۰ متر مربع است و سهم ملامینهی این یونیت ۱٫۷۴ متر مربع، پس حساب مساحتی میگوید نزدیک به چهار یونیت مثل این از یک برگ در میآید. در عمل به این عدد نمیرسید، و دلیلش را جدول اول نشان داد: در همان آشپزخانهی ششیونیتی، سه برگ ملامینه صرف شش یونیت شد. ضمناً یونیتها هماندازه نیستند؛ یونیت زمینی تمامکشوی ۸۰۰ در ۷۲۰ در ۵۶۰ بهتنهایی ۲۵ قطعه و ۴٫۳۳ متر مربع دارد و یونیت قدی ۶۰۰ در ۲۱۰۰ در ۵۶۰ نزدیک ۶٫۷۵ متر مربع، یعنی تقریباً یک برگ کامل برای یک یونیت. هر ضریب سرانگشتی که این تفاوت را نبیند، روی پروژهی پرکشو یا پرقدی میشکند.
دورریزی که میارزد نگه داشتن و دورریزی که نمیارزد
دورریز ۳۸٫۴ درصدی جدول اول یک تودهی یکدست نیست. بخشی از آن نوارهای باریک بین قطعههاست که هیچوقت به کار نمیآید، و بخشی دیگر تکههای بزرگی است که تا پروژهی بعد میماند. آکسگو مرز را روی ۱۰۰ میلیمتر در هر ضلع گذاشته: هر تکهی باقیمانده که هر دو بعدش از ۱۰۰ بیشتر باشد بهعنوان دورریز قابل نگهداشتن علامت میخورد و در خروجی DXF لایهی جدای خودش را دارد. این عدد پیشفرض کد است و در صفحهی تنظیمات نیست.
یک نکتهی صادقانه هم هست که روی شمارش برگ اثر میگذارد: قطعههای الشکل کنج بهصورت یک ورق مستطیل خام با یادداشت بریده میشوند، چون چیدن ال روی ورق کاری نیست که ارهی پانلبر بکند. اگر پروژهی شما کنج ال دارد، نقشه برای آن یک مستطیل کامل کنار میگذارد و خودتان باید بعد از برش شکلش بدهید. در شمارش برگ، آن مستطیل کامل حساب میشود.
این چیدمان بهینهشده است، نه بهینهی اثباتشده
اینجا باید صریح بود. الگوریتم آکسگو یک چیدمان گیوتینی اکتشافی است: قطعهها را به سه ترتیب مختلف مرتب میکند، هر سه را میچیند و بهترین نتیجه را نگه میدارد. این «بهترین از میان سه» است، نه کمترین دورریز ممکنِ ریاضی. اگر شما با دست چیدمانی پیدا کردید که یک برگ کمتر میخورد، آن چیدمان واقعاً بهتر است و ادعای برنامه را رد میکند.
چرا گیوتینی؟ چون ارهی پانلبر همینطور کار میکند و هر برش سرتاسری است. چیدمانی که روی کاغذ دورریز کمتری دارد ولی برش سرتاسری نمیپذیرد، در واحد برش اجرا نمیشود. فایدهی عددی این کار جای دیگری است: نقشهای که تیغه و لبهبری و رگه را حساب کرده، عددی میدهد که کم نمیآورد، و کم آوردن یک برگ وسط کار گرانتر از یک برگ اضافه در انبار است.
کدام عدد را باید با اره و ورق خودتان جور کنید
- ضخامت تیغه: تیغهی ارهی خودتان، یا ارهی واحد برشی که کار را به آن میدهید، اندازه بگیرید و همان را وارد کنید. عدد ۴ فقط نقطهی شروع برنامه است.
- لبهبری هر ضلع: به کیفیت ورقی که تحویل میگیرید بستگی دارد. ۱۰ نقطهی شروع است، نه قاعده.
- اندازهی ورق: اگر تأمینکنندهی شما اندازهی دیگری میدهد، در تنظیمات همان را بگذارید. این تنها راهی است که خروجی با فاکتور خرید شما بخواند.
- رعایت جهت رگه: برای گروه بدنه بررسی کنید که خاموش کردنش چقدر صرفه دارد، و برای گروه درب دست نزنید.
هر چهار عدد در بخش «برش» تنظیمات کارگاهاند و یکبار پر کردنشان کافی است؛ همهی پروژههای بعدی از همان ارث میبرند. اگر میخواهید بدانید در یک برنامهی رایگان چه چیزی واقعاً بدون هزینه است و کجا باید مراقب بود، معنی رایگان در نرمافزار کابینتسازی را بخوانید.
نقشه را چطور دست واحد برش بدهید
نقشهی برش یکی از هشت سند قابل چاپ برنامه است و کنارش لیست برش و برچسب قطعات هم چاپ میشود؛ شمارهی روی نقشه به همان لیست کاغذی وصل میشود. دو نکتهی عملی که بهتر است از قبل بدانید:
- برنامه خودش فایل PDF نمیسازد. از پنجرهی چاپ مرورگر گزینهی «ذخیره بهصورت PDF» را بزنید. نتیجه همان سند است، ولی مسیرش این است.
- خروجی DXF یک فایل برای هر گروه ورق است، نه یک فایل برای کل پروژه، و برچسبهایش فقط لاتیناند. نام فارسی قطعه روی DXF نیست؛ اگر واحد برش با فایل کار میکند، لیست برش کاغذی را هم همراهش بفرستید.
اگر واحد برش بهینهساز خودش را دارد، بهجای نقشه، خروجی اکسل «لیست قطعات برای نرمافزار برش» را بدهید تا خودش بچیند؛ و اگر میخواهید مختصات همین چیدمان را داشته باشید، خروجی «مختصات نقشهی برش» را بگیرید. هر دو با جداکنندهی مناسب اکسل ویندوز بیرون میآیند.
جمعبندی برای کسی که فردا ورق سفارش میدهد
مساحت، کف سفارش شماست نه خود سفارش. برای پروژهی مرجع این مقاله، کف مساحتی چهار برگ بود و سفارش واقعی شش برگ؛ پنجاه درصد بیشتر. اگر عادت دارید روی مساحت ضریب بزنید، دستکم بدانید ضریبتان دارد جای چه چیزی را پر میکند: تیغه، لبهبری، رگه و اندازهی ورق هر جنس. چهار عدد مشخص، که هر چهارتا قابل تایپ کردناند.
سریعترین راه برای دیدن عدد پروژهی خودتان این است که یونیتها را وارد کنید و نقشه برش بهینه را بگیرید؛ برنامه آفلاین هم کار میکند، پس پای ورق و در انبار هم در دسترس است. اگر همهی کار را روی گوشی انجام میدهید، نرمافزار کابینت روی گوشی میگوید کدام مرحله سرِ کار انجام میشود و کدام پای کامپیوتر میماند. برای محاسبههای تکی مثل وزن درب و انتخاب ریل هم ابزارهای فنی آکس بدون ساختن پروژه جواب میدهند.
