آنالیز کابینت زمینی یعنی تبدیل سه عدد بیرونی یونیت، عرض و ارتفاع و عمق، به فهرست قطعه‌هایی که باید برش بخورند: دو بدنه، یک کف، دو کلاف، پشت‌بند، طبقه، درب و پاخور. اشتباه در این مرحله سرِ مونتاژ پیدا می‌شود، وقتی کف ۳۲ میلی‌متر کوتاه آمده یا پشت‌بند در شیار جا نمی‌رود، و آن موقع دیگر قطعه برش خورده است. این راهنما آنالیز یونیت زمینی و هوایی را با فرمول هر قطعه و دو جدول برش کامل برای یونیت ۸۰۰ میلی‌متری می‌دهد؛ عددها از اتصال رایج کارگاه‌های ایران، یعنی کف زیرِ بدنه، درآمده‌اند و با مثالی که مدیر آکس از روی کار واقعی داده کنترل شده‌اند.
پیش از آنالیز: سه عدد ورودی و سه تصمیم ساخت
هر آنالیز از ابعاد بیرونی یونیت شروع می‌شود. همه‌ی عددهای این مقاله میلی‌متر است و ترتیب نوشتن ابعاد عرض × ارتفاع × عمق است. ارتفاع زمینی در این مقاله ارتفاع خودِ بدنه است، بدون پاخور و بدون صفحه. کنار این سه عدد، سه تصمیم ساخت هر قطعه را جابه‌جا می‌کند و باید پیش از نوشتن لیست قطعی شود:
- ضخامت‌ها: در آکس‌گو به‌طور پیش‌فرض بدنه ۱۶، درب ۱۸ و پشت‌بند ۳ میلی‌متر است. بدنه‌ی ۱۸ میلی‌متری عرض همه‌ی قطعه‌هایی را که بین دو بدنه می‌نشینند ۴ میلی‌متر کم می‌کند.
- اتصال کف و بدنه: کف زیرِ بدنه (کف تمام‌عرض، بدنه روی کف) یا کف بینِ دو بدنه. سقف و کلاف در هر دو حالت بین دو بدنه‌اند.
- نوع پشت‌بند: داخل شیار، کوبیده روی پشت بدنه، یا توکار. این مقاله حالت شیار را حساب می‌کند که پیش‌فرض آکس‌گو هم هست.
عمق ۵۶۰ برای زمینی و ۳۲۰ برای هوایی که در جدول‌ها آمده پیش‌فرض آکس‌گو است، نه استاندارد؛ هر کارگاه عمق خودش را دارد و فرمول‌ها با هر عمقی کار می‌کنند. برای نمای کلیِ طراحی و مراحل ساخت، راهنمای طراحی و ساخت کابینت را ببینید؛ اینجا فقط اندازه‌ی برش است.
کف زیرِ بدنه: چرا کف تمام‌عرض است و بدنه یک ضخامت کوتاه‌تر
در کارگاه ایرانی بدنه‌ها روی کف می‌نشینند. نتیجه‌ی مستقیمش این است که کف به اندازه‌ی کل عرض بیرونی برش می‌خورد و ارتفاع بدنه برابر ارتفاع یونیت منهای یک ضخامت می‌شود، ولی سقف یا کلاف بین دو بدنه می‌نشیند و دو ضخامت از عرضش کم می‌شود. کسی که کف را هم مثل سقف «بین بدنه» حساب کند، کفی ۳۲ میلی‌متر کوتاه‌تر برش می‌دهد؛ این دقیقاً خطایی بود که مدیر آکس در نسخه‌ی اول آکس‌گو گزارش کرد و با یک مثال واقعی اصلاح شد:
| یونیت زمینی ۸۰۰ × ۷۱۰ × ۵۰۰، بدنه ۱۶ | کف زیرِ بدنه (رایج) | کف بینِ دو بدنه |
|---|---|---|
| کف | ۸۰۰ × ۵۰۰ | ۷۶۸ × ۵۰۰ |
| بدنه (۲ عدد) | ۵۰۰ × ۶۹۴ | ۵۰۰ × ۷۱۰ |
| کلاف یا سقف | ۷۶۸ | ۷۶۸ |
اگر آنالیز خودتان این سه عدد را برای یونیت ۸۰۰ × ۷۱۰ × ۵۰۰ نمی‌دهد، پیش از برش بقیه‌ی پروژه فرمول را اصلاح کنید. پشت‌بند در هر دو اتصال یک اندازه دارد، چون از اندازه‌ی بیرونی یونیت حساب می‌شود.
جدول آنالیز کابینت زمینی: فرمول و اندازه‌ی برش هر قطعه
جدول زیر آنالیز یونیت زمینی درب‌دار را با کف زیرِ بدنه، بدنه ۱۶، درب ۱۸، پشت‌بند ۳ میلی‌متری در شیار و یک طبقه‌ی متحرک نشان می‌دهد. «ع»، «ا» و «ض» یعنی عرض، ارتفاع و ضخامت بدنه. ستون آخر می‌گوید هر عدد قاعده‌ی کارگاه آکس است یا پیش‌فرضی که در تنظیمات آکس‌گو قابل تغییر است.
| قطعه | تعداد | فرمول | یونیت ۸۰۰ × ۷۲۰ × ۵۶۰ | یونیت ۶۰۰ × ۷۲۰ × ۵۶۰ | منبع عدد |
|---|---|---|---|---|---|
| بدنه | ۲ | عمق × (ا − ض) | ۵۶۰ × ۷۰۴ | ۵۶۰ × ۷۰۴ | قاعده‌ی کف زیرِ بدنه |
| کف | ۱ | ع × عمق | ۸۰۰ × ۵۶۰ | ۶۰۰ × ۵۶۰ | قاعده‌ی کف زیرِ بدنه |
| کلاف (جلو و عقب) | ۲ | (ع − ۲ض) × ۱۰۰ | ۷۶۸ × ۱۰۰ | ۵۶۸ × ۱۰۰ | طول: قاعده؛ پهنای ۱۰۰: پیش‌فرض آکس‌گو |
| پشت‌بند | ۱ | (ع − ۲۰) × (ا − ۱۰) | ۷۸۰ × ۷۱۰ | ۵۸۰ × ۷۱۰ | قاعده‌ی کارگاه آکس |
| طبقه‌ی متحرک | ۱ | (ع − ۲ض − ۲) × (عمق − ۲۰) | ۷۶۶ × ۵۴۰ | ۵۶۶ × ۵۴۰ | لقی ۲ و عقب‌نشینی ۲۰: پیش‌فرض آکس‌گو |
| درب | ۲ / ۱ | عرض لنگه: ع ÷ تعداد لنگه − ۳ | ۳۹۷ × ۷۱۶ | ۵۹۷ × ۷۱۶ | عرض: قاعده‌ی کارگاه؛ ارتفاع ۷۱۶: پیش‌فرض آکس‌گو |
| پاخور | ۱ | ع × ۱۴۰ | ۸۰۰ × ۱۴۰ | ۶۰۰ × ۱۴۰ | قاعده‌ی کارگاه |
یونیت ۸۰۰ ده قطعه برای برش دارد و یونیت ۶۰۰ نه قطعه، چون یک لنگه کمتر است. در پیش‌فرض آکس‌گو اندازه‌ها بدون نوار لبه است و نوار نازک روی لبه‌ی جلوی بدنه، کف، کلاف و طبقه می‌نشیند؛ اگر کارگاه شما ضخامت نوار را از اندازه‌ی برش کم می‌کند، این را یک بار در تنظیمات مشخص کنید، نه قطعه‌به‌قطعه.
کلاف: طولش قاعده است، پهنایش انتخاب شما
زمینی زیر صفحه سقف کامل نمی‌خواهد؛ دو کلاف، یکی جلو و یکی عقب، بدنه‌ها را به هم می‌بندند و صفحه روی آن‌ها پیچ می‌شود. طول کلاف همیشه ع − ۲ض است، همان عددی که مدیر آکس برای یونیت ۸۰۰ داد: ۷۶۸. پهنای ۱۰۰ فقط پیش‌فرض آکس‌گو است و کارگاهی که کلاف پهن‌تر یا باریک‌تر می‌زند آن را در تنظیمات عوض می‌کند. اگر به‌جای کلاف سقف کامل می‌گذارید، سقف همان ۷۶۸ در عمق کامل است.
پشت‌بند: از بیرون بدنه، ۲ سانت از عرض و ۱ سانت از ارتفاع
کابینت‌ساز آکس پشت‌بند ۳ میلی‌متری را از اندازه‌ی بیرونی یونیت حساب می‌کند، نه از دهانه‌ی داخلی: در یونیت زمینی ۲۰ میلی‌متر از عرض و ۱۰ میلی‌متر از ارتفاع کم می‌شود، و در یونیت هوایی ۲۰ میلی‌متر از هر دو. فرق ارتفاع از بالای یونیت است. هوایی سقف کامل دارد و پشت‌بند بالا و پایین در شیار می‌رود؛ بالای زمینی کلاف است و پشت‌بند تا لبه‌ی بالای بدنه می‌آید. پس یونیت زمینی ۸۰۰ × ۷۲۰ پشت‌بند ۷۸۰ × ۷۱۰ می‌خواهد و هوایی ۸۰۰ × ۷۲۰ پشت‌بند ۷۸۰ × ۷۰۰. فاصله‌ی شیار از لبه‌ی پشت بدنه را از روی تیغه و عمق نصب خودتان بگیرید؛ آن عدد در کارگاه آکس بازبینی نشده و اینجا نیامده است.
درب: یک ردیف در آنالیز، محاسبه‌اش جای دیگر
قاعده‌ی کارگاه آکس این است که از عرض هر درب ۳ میلی‌متر کم می‌شود و یک لنگه تا عرض ۶۰۰ جواب می‌دهد؛ پس یونیت ۶۰۰ یک درب ۵۹۷ و یونیت ۸۰۰ دو لنگه‌ی ۳۹۷ می‌گیرد. ارتفاع ۷۱۶ با فاصله‌ی پیش‌فرض ۲ میلی‌متر از بالا و پایین است. جدول کامل عرض‌ها، کشوها و درب قدی در محاسبه اندازه درب کابینت آمده و اینجا تکرار نمی‌شود. همین‌قدر یادتان باشد که با دستگیره‌ی مخفی درب زمینی ۷۲۰ به ۶۸۰ کوتاه می‌شود و ردیف درب آنالیز باید همان ۶۸۰ را داشته باشد. تعداد لولا کابینت هم از ارتفاع همین درب درمی‌آید.
آنالیز کابینت هوایی: سقف جای کلاف را می‌گیرد، پاخور حذف می‌شود
یونیت هوایی (دیواری) همان منطق را دارد با دو فرق: بالای آن صفحه‌ای نیست، پس به‌جای دو کلاف یک سقف کامل بین دو بدنه می‌نشیند، و پاخور ندارد. کف همچنان زیرِ بدنه و تمام‌عرض است. جدول زیر یونیت هوایی ۸۰۰ × ۷۲۰ با عمق پیش‌فرض آکس‌گو، ۳۲۰، است:
| قطعه | تعداد | فرمول | یونیت ۸۰۰ × ۷۲۰ × ۳۲۰ |
|---|---|---|---|
| بدنه | ۲ | عمق × (ا − ض) | ۳۲۰ × ۷۰۴ |
| کف | ۱ | ع × عمق | ۸۰۰ × ۳۲۰ |
| سقف | ۱ | (ع − ۲ض) × عمق | ۷۶۸ × ۳۲۰ |
| پشت‌بند | ۱ | (ع − ۲۰) × (ا − ۲۰) | ۷۸۰ × ۷۰۰ |
| طبقه‌ی متحرک | ۱ | (ع − ۲ض − ۲) × (عمق − ۲۰) | ۷۶۶ × ۳۰۰ |
| درب | ۲ | ع ÷ ۲ − ۳ | ۳۹۷ × ۷۱۶ |
هوایی ۸۰۰ هشت قطعه دارد. درب آن با درب زمینی هم‌ارتفاع یکی است، پس در لیست برش پروژه این دو را کنار هم بشمارید تا در چیدمان برش یک‌جا بیایند. پشت‌بند را نه: پشت‌بند هوایی ۱۰ میلی‌متر کوتاه‌تر از زمینی است، چون از بالا هم در شیار سقف می‌رود. عمق ۳۲۰ را با عمق واقعی دیوار و هر چیزی که زیر هوایی نصب می‌شود چک کنید؛ عمق عددی نیست که از جدول برداشته شود.
پاخور ۱۴۰ و ارتفاع صفحه: ۷۲۰ + ۱۴۰ + ۳۸ = ۸۹۸
پاخور تنها قطعه‌ی آنالیز زمینی است که ارتفاع نهایی کار را تعیین می‌کند. قاعده‌ی کارگاه آکس برای بدنه‌ی ۷۲۰ پاخور ۱۴۰ میلی‌متر است؛ با صفحه‌ی ۳۸ میلی‌متری ارتفاع رویه از کف تمام‌شده ۸۹۸ می‌شود. این همان عددی است که معمولاً «حدود ۹۰ سانتی‌متر» گفته می‌شود؛ حدود ۹۰، دقیقاً ۸۹۸. نسخه‌ی اول آکس‌گو پاخور را ۱۰۰ گرفته بود که ارتفاع را به ۸۵۸ می‌رساند و کابینت‌ساز آکس آن را اصلاح کرد.
| بدنه | پاخور یا پایه | صفحه | ارتفاع رویه از کف | وضعیت |
|---|---|---|---|---|
| ۷۲۰ | ۱۴۰ | ۳۸ | ۸۹۸ | قاعده‌ی کارگاه آکس |
| ۷۲۰ | ۱۰۰ | ۳۸ | ۸۵۸ | پیش‌فرض قدیمی، اصلاح‌شده |
قطعه‌ی پاخور به عرض یونیت و ارتفاع ۱۴۰ برش می‌خورد. پایه‌ی کابینت هم باید هم‌ارتفاع پاخور تنظیم شود. آکس پایه‌ی کابینت و پروفیل پاخور عرضه نمی‌کند؛ این دو را از تأمین‌کننده‌ی خودتان بگیرید و ارتفاعشان را پیش از برش پاخور بسنجید. تراز کردن پایه‌ها سر نصب در چک‌لیست تحویل کابینت آمده است.
از لیست برش به تعداد اتصال بدنه
آنالیز قطعه‌ها فقط نیمی از سفارش است؛ همان لیست تعداد اتصال بدنه را هم می‌دهد. هر قطعه‌ی افقی (کف، کلاف، سقف) با دو بدنه جفت می‌شود. آکس‌گو برای هر اتصال سه عدد و برای هر قطعه‌ی افقی شش اتصال تخمین می‌زند؛ این تخمین برنامه است و کارگاهی که با فاصله‌ی دیگری اتصال می‌زند باید عدد خودش را جایگزین کند. با این تخمین:
- زمینی درب‌دار: کف و دو کلاف یعنی سه قطعه‌ی افقی، پس ۱۸ اتصال.
- هوایی درب‌دار: کف و سقف یعنی دو قطعه‌ی افقی، پس ۱۲ اتصال.
- طبقه‌ی متحرک: برای هر طبقه چهار پین طبقه.
اتصال بدنه می‌تواند مینی‌فیکس باشد یا پیچ. در کاتالوگ آکس پیچ الیت سه تیکه سایز ۶٫۲×۳۲ سفید با کد ۰۴۲۴۱۴ هست و بقیه‌ی پیچ‌ها در دسته‌ی پیچ کابینت هستند. اینکه کدام پیچ در کدام اتصال می‌نشیند و سوراخ راهنما کجا لازم است موضوع راهنمای پیچ درست برای هر اتصال کابینت است، و جمع کردن لولا، ریل، جک و اتصال همه‌ی یونیت‌ها در یک سفارش را لیست یراق پروژه کابینت توضیح داده است. برای یونیت کشودار، طول ریل را از عمق داخلی بدنه‌ای که همین‌جا حساب کردید بگیرید؛ روشش در محاسبه اندازه ریل کشو آمده است.
چهار خطای رایج در آنالیز کابینت
| نشانه سر مونتاژ | علت در آنالیز | اصلاح |
|---|---|---|
| کف به دو بدنه نمی‌رسد و ۳۲ میلی‌متر کم است | کف مثل سقف «بین بدنه» حساب شده، ولی بدنه‌ها روی کف مونتاژ می‌شوند | کف = عرض کامل، بدنه = ارتفاع منهای یک ضخامت |
| پشت‌بند در شیار جا نمی‌رود یا لق است | پشت‌بند از دهانه‌ی داخلی حساب شده، نه از بیرون بدنه | عرض منهای ۲۰؛ ارتفاع زمینی منهای ۱۰ و هوایی منهای ۲۰ |
| رویه‌ی کابینت حدود ۴ سانتی‌متر پایین‌تر از انتظار | پاخور یا پایه ۱۰۰ گرفته شده | پاخور ۱۴۰ روی بدنه‌ی ۷۲۰ |
| درب‌ها به هم می‌خورند یا از لبه بیرون می‌زنند | عرض درب از عرض یونیت تقسیم بر تعداد لنگه، بدون کسر درز | هر لنگه ع ÷ تعداد لنگه − ۳ |
اگر یونیت با بدنه‌ی ۱۸ میلی‌متری ساخته می‌شود، همه‌ی فرمول‌ها با ض = ۱۸ دوباره حساب می‌شوند و عددهای جدول بالا دیگر معتبر نیستند. بدترین حالت، لیستی است که نیمی‌اش با ۱۶ و نیمی با ۱۸ نوشته شده باشد.
آنالیز دستی یا لیست برش آکس‌گو
یک یونیت را می‌شود روی کاغذ آنالیز کرد؛ یک آشپزخانه‌ی کامل با زمینی، هوایی، قدی و کشو را نه. آکس‌گو برنامه‌ی کابینت‌سازی آکس است که همین فرمول‌ها را روی هر یونیت اجرا می‌کند و لیست برش، نقشه‌ی برش و لیست یراق با کد کالاهای آکس را می‌دهد. نوع اتصال کف، ضخامت‌ها، کسر پشت‌بند، پهنای کلاف و فاصله‌های درب یک بار در تنظیمات تعیین می‌شوند و همه‌ی یونیت‌های پروژه از آن‌ها پیروی می‌کنند. اگر کارگاه شما کف را بین بدنه‌ها می‌گذارد، همان تنظیم را عوض کنید تا کف ۷۶۸ و بدنه ۷۲۰ برش بخورد.
پیش از فرستادن لیست به برش، یک کنترل ساده کافی است: یونیت ۸۰۰ × ۷۱۰ × ۵۰۰ را وارد کنید. اگر کف ۸۰۰ × ۵۰۰، کلاف ۷۶۸ و بدنه ۵۰۰ × ۶۹۴ درآمد، آنالیزتان با اتصال کف زیرِ بدنه یکی است و بقیه‌ی پروژه را با خیال راحت برش بدهید.
